Woordprostitutie

Weet jij wat het Egyptisch-Arabisch, Samoaans en het Bininj Gun Wok met elkaar gemeen hebben? Ze zijn allemaal minder ingewikkeld dan het Nederlands. Het is echt waar. Onderzocht door taalwetenschapper Sterre Leufkens. Sterre vergeleek voor ons en voor de wetenschap 22 talen met het Nederlands op het voorkomen van ‘niet noodzakelijke grammaticale elementen’. En Nederlands scoort opvallend hoog.

Spelen met taal

En dan zijn wij Nederlands ook nog eens aan het spelen geslagen met onze ingewikkelde en omslachtige taal met haar vrijwel onophoudelijke lijst met uitzonderingsregels. Ken je de term eenwoordgedicht? Pure taalporno. Spelen met de Nederlandse taal blijft iets leuks. En nadat we lange tijd niets hebben vernomen van de eenwoordgedichten wordt het tijd om dit fascinerende fenomeen weer eens een beetje leven in te blazen.

Wat is een eenwoordgedicht?

Eenwoordsgedichten zijn gedichten, maar toch ook weer niet. Een samensmelting van twee woorden waarvan je op voorhand niet kunt vermoeden dat ze ooit samen zouden gaan. Verwacht geen opname in de van Dikke van Dale, maar goede eenwoordgedichten zul je veelvoudig terug zien op de sociale media sites zoals Twitter en Facebook. De mogelijkheden lijken onbeperkt en zijn dat eigenlijk ook.

Eenwoordgedichten

gedogenblikje
babyfacebook
olijfoliebollen
lampenkapsalon
kopspijkerbroek
schilderijles
banaanhalingstekens
koliebriesje
desalnietteminderwaardigheidscomplex

Wat weegt een woord, hoe zwaar is taal? “Ik weet het niet,” verzucht de dichter, “maar als mijn gedicht gemaakt is, voel ik me wel stukken lichter.”

Bies van Ede

Vooruit, nog een paar

Optelsombrero
Perestrooikaas
Geroezemoestuin
Onderbroekenlolly
Plamuurbloempje
Rouwstoethaspel
Smartlapdance
Paracetamolshoop
Oliebolletjesslikker
Plotsklapstoel
Slibtongbreker
Tafeltennistafelmanieren
Vluchtweginfectie
Eigenwaardecheque
Hofnarcose
Sinaasappelsapcentrifuge
Mannequintekenplaat
Profiteerlongen
Appelmoestuin

Facebook doe mee!

Taal blijft ons verrassen

Men spreekt van één lot, en verschillende loten,
maar ‘t meervoud van pot is natuurlijk geen poten.

Zo zegt men ook altijd, één vat en twee vaten,
maar zult u ook zeggen: één kat en twee katen?

Laatst ging ik vliegen, dus zeg ik vloog.
Maar zeg nu bij wiegen beslist niet: ik woog,

want woog is nog altijd afkomstig van wegen,
maar is dan ‘ik voog’ een vervoeging van vegen?


Wanneer het zoeken is gedaan, heet het ik ‘zocht’.
En zegt u bij ‘vloeken’ dus logisch: ik vlocht?

Welnee, beste mensen, want vlocht komt van vlechten.
En toch is ik ‘hocht’ niet afkomstig van hechten.

En bij lopen hoort ik liep, maar bij kopen geen kiep.
En evenmin zegt men bij slopen ‘ik sliep’.

Want sliep moet u weten, dat komt weer van slapen.
Maar fout is natuurlijk ‘ik riep’ bij het rapen.

Want riep komt van roepen. Ik hoop dat u ’t weet
en dat u die kronkels beslist niet vergeet.

Dus: kwam ik u roepen, dan zeg ik ‘ik riep’.
Nu denkt u: van snoepen, dat wordt dan ‘ik sniep’?

Alweer mis, m’n beste. Maar u weet beslist,
dat ried komt van raden, ik denk dat u ’t wist.

Komt bied dan van baden? Welnee, dat wordt bood.
En toch volgt na wieden beslist niet ‘ik wood’.

‘Ik gaf’ hoort bij geven, maar ‘ik laf’ niet bij leven.
Dat is bijna zo dom als ‘ik waf’ hoort bij weven.

Zo zegt men: wij drinken en hebben gedronken.
Maar echt niet: wij hinken en hebben gehonken.

’t Is moeilijk, maar weet u: van weten komt wist,
maar hoort bij vergeten nu logisch vergist?

Juist niet, zult u zeggen, dat komt van vergissen.
En wat is nu goed? U moet zelf maar beslissen:

Hoort bij slaan nu: ik sloeg, ik slig, of ik slond?
Want bij gaan hoort: ik ging, niet ik goeg of ik gond.

En noemt u een mannetjesrat nu een rater?
Dat geldt toch alleen bij en kat en een kater.

U ziet, onze taal beste dames en heren,
Is, net als ik zei, best moeilijk te leren!

Bron onbekend

Jules Deelder

Ik wilde met jullie goedvinden, maar net zo goed met jullie afkeuring deze week afsluiten met een woordkunstenaar die in mijn favorietenlijstje staat. Voor altijd, tot de dood ons scheidt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *